Quẻ xem sinh nở – Tăng San Bốc Dịch
Ví dụ 13 (xem sinh nở): Ngày Mậu Thìn tháng Ngọ, xem em gái sắp sinh cát hung ra sao, được quẻ Hỏa Địa Tấn.
Can chi: Ngày Mậu Thìn tháng Ngọ (tuần không: Tuất Hợi)

Dã Hạc luận: Hào Huynh Dậu Kim làm Dụng thần, Nguyệt lệnh khắc, Nhật kiến sinh phù, không có gì mà ngại, giờ Mão ngày Mão tất sinh. Quả nhiên giờ Mão ngày kế tiếp sinh, mẹ con bình an. Ứng Mão vì Dậu kim và ngày Thìn tương hợp. Hoàng Kim Sách viết: Nếu gặp hợp trú, tất đợi xung khai, cái này Nguyệt khắc mà được Nhật sinh, không tăng khắc chế hoặc trợ giúp.
1. Lựa chọn sử dụng Dụng thần
Hỏi về việc của anh em lấy hào Huynh đệ làm Dụng thần. Quẻ này xem cho em sắp sinh, cho nên lấy hào Huynh đệ làm Dụng thần.
Trong quẻ chỉ có một hào Huynh đệ Dậu kim trì Thế, lấy làm Dụng. Ta nhớ có lần trao đổi với bạn bè học Dịch, có người bạn hỏi: Nếu thay mặt anh em xem cầu tài, thì lấy hào Huynh đệ làm Dụng thần hay là lấy hào Tài làm Dụng thần? Dường như khác biệt rất lớn.
Ta đáp: Thay mặt anh em hỏi Tài, có nghĩa là hỏi Tài của Huynh mà không phải Tài của cậu, Huynh sẽ là chủ thể của vấn đề, Tài chỉ là vật dẫn của Huynh, đương nhiên là lấy chủ thể Huynh đệ làm Dụng thần.
Người bình thường khi đoán dạng quẻ này, nếu người thay mặt xem cũng hiểu về quẻ dịch thì phải chú ý đầu tiên cần hỏi khuynh hướng lấy Dụng đối với thay mặt xem quẻ, chiều theo khuynh hướng để xác định Dụng thần.
Ta có kinh nghiệm này vì người hiểu về Dịch, đặc biệt là người tự bản thân thành hình khái niệm Dịch, khi gieo ra quẻ tượng đã bao hàm quan niệm thuật số của chính mình trong đó, nếu người đó thay mặt xem Tài của Huynh, quan niệm chủ quan sẽ được thay vào, tức nhận định Thế là Huynh đệ, Tài làm Dụng thần, đoán quẻ cần thấy rõ tâm tính chân thực của người hỏi quẻ, người khác đành phải thuận ý niệm của người đó mới có thể chính xác nắm chặt hạch tâm.
2. Phán đoán cát hung
Huynh đệ Dậu kim là Dụng, thay mặt xem mà được quẻ tĩnh không động, phán đoán sẽ tương đối đơn giản vì không có hào động ảnh hưởng, là sẽ 'Không tăng khắc chế hoặc trợ giúp' mà trực tiếp phân tích ảnh hưởng tổng hợp của tổ hợp Nhật Nguyệt đối với Dụng thần là có thể mau lẹ chuẩn xác phán đoán. Quẻ này Dụng thần Dậu kim bị Nguyệt khắc, lại được Nhật hợp mà tổng thể là vượng tướng, là điềm báo may mắn. « Tăng San » có nói: 'Hào hợp, tĩnh mà gặp hợp, gọi là thu về. Hào tĩnh được Nhật Nguyệt hợp mà khởi, dù cho hào trị hưu tù cũng có vượng tướng'. Người đoán Dịch cũng biết, ngoài một số quẻ tĩnh đặc thù và quẻ có tác dụng trong thời gian hạn định thì bình thường mà nói Dụng thần vượng tướng thì sự mới thành, quẻ này Dụng thần bị Nguyệt khắc được Nhật hợp, chẳng những không suy ngược lại hiển vượng, bởi vậy nhìn ra là Nhật Nguyệt đến hợp Dụng thần, chẳng những khiến Dụng thần vượng tướng mà loại lực lượng vượng tướng này lại còn lớn hơn lực lượng suy bại bình thường (như Nhật Nguyệt khắc, Nguyệt hưu), lực lượng hợp vượng ngược lại che phủ lực lượng suy bại, trên tổng thể tạo cho quẻ tượng ngược lại hung là cát.
Bởi vậy có thể thấy được, lực hợp vượng mạnh hơn lực lượng suy bại bình thường, giống như có thể tương đương với lâm lệnh (Nhật, Nguyệt), có thể tương địch với Nguyệt phá. Cho nên Dã Hạc có nói 'Nguyệt lệnh khắc, Nhật kiến sinh phù, không có gì mà ngại' là xu thế cát.
3. Ứng kỳ chi tiết
Quẻ đã kết luận là may mắn, bước kế tiếp chính là đoán ứng kỳ là sắp sinh, ứng kỳ gần nên lấy thời để suy đoán. Dụng thần tĩnh vượng ứng tại lúc gặp xung là ngày Mão; Dụng thần bị Nhật hợp ngăn trở, ứng tại Mão xung quẩn chân; Dụng thần là người phụ nữ có thai sinh con cần phá thân, sinh ứng tại Mão phá thân Dụng thần. Ba lý luận về ứng kỳ đều tập trung đến Mão, ứng tại giờ Mão ngày hôm sau sẽ sinh.
Trước kia ta có cùng một học viên giải qua quẻ này, người nghe hoàn toàn mơ hồ, đến cùng Nhật hợp hào tĩnh, luận vượng hay là luận quẩn chân? Ta nói cấp độ không rõ đương nhiên sẽ phạm mơ hồ, tại phương diện phán đoán cát hung, lý luận cần cẩn thận nghiêm cẩn, 'Tĩnh mà gặp hợp gọi là thu về, động mà gặp hợp là hợp quẩn chân', phân chia rất rõ ràng. Mà tới phương diện ứng kỳ chi tiết, vận dụng lý luận nhấn mạnh là linh hoạt ứng biến, Nhật hợp hào tĩnh ngược lại cho phép coi như là quẩn chân.
4. Gợi ý
Chúng ta biết Nhật Nguyệt động biến đều có thể tạo thành ảnh hưởng đối với vượng suy của hào, mà động tất có nguyên nhân, trong một quẻ hào động thường báo hiệu xu thế cát hung một chuyện, là trọng điểm cần nắm chắc. Mặc dù cơ hội tổ hợp Nhật Nguyệt chủ đạo vượng suy của một quẻ cũng không nhiều, nhưng cũng không chứng tỏ là chúng ta có thể xem nhẹ việc khảo cứu ảnh hưởng của Nhật Nguyệt đối với sự vượng suy của hào nắm quyền và cường độ nắm giữ giữa chúng. Quẻ này chính là ví dụ kinh điển tổ hợp Nhật Nguyệt chủ đạo cát hung của Dụng thần, nếu không có rõ khái niệm cường độ Nhật Nguyệt đối với hào thì khó có thể tổng hợp cân nhắc Dụng thần tổng thể vượng suy, phán đoán lệch một ly kết quả sẽ là sai ngàn dặm. Quẻ này tinh hoa đơn giản ở chỗ thể hiện ra cường độ ảnh hưởng độc lập của Nhật Nguyệt đối với hào.
Audio (Tiếng Việt)
Audio (Mandarin)
Audio (Cantonese)