Câu hỏi pháp luật lao động – Phần 3
Các câu hỏi thường gặp trong pháp luật lao động
Câu hỏi 8: Trợ cấp thôi việc cho NLĐ khi NSDLĐ chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản.
NSDLĐ có phải trả trợ cấp thôi việc cho NLĐ khi điều chuyển NLĐ làm công việc khác do chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản hay không? Nếu có, NSDLĐ phải sử dụng mức lương nào để làm căn cứ chi trả trợ cấp thôi việc?

Theo quy định tại Điều 45 Bộ luật Lao động, trong trường hợp chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, thì NSDLĐ có các trách nhiệm:
- Lập phương án sử dụng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động.
- Tính trả trợ cấp mất việc làm theo quy định cho những NLĐ phải chấm dứt HĐLĐ theo phương án sử dụng lao động được đề cập ở trên.
- Đối với NLĐ được tiếp tục sử dụng, họ sẽ được đưa đi đào tạo lại; NLĐ được chuyển sang làm việc tại doanh nghiệp (mới) sau khi chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản theo phương án sử dụng lao động nêu trên, khi chấm dứt HĐLĐ (nếu có sau này) thì NSDLĐ kế tiếp có trách nhiệm tính trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm theo quy định của Bộ luật Lao động.
- Trường hợp NSDLĐ của doanh nghiệp sau khi chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp lại tiếp tục thực hiện chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp thì NSDLĐ trước và sau khi chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản cũng có trách nhiệm thực hiện các trách nhiệm nêu trên.
Như vậy khi thực hiện việc chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản, doanh nghiệp với tư cách là NSDLĐ trước hết phải lập phương án sử dụng lao động. Căn cứ vào đó, nếu NLĐ được điều chuyển làm công việc mới tại doanh nghiệp (mới) sau khi chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản thì HĐLĐ với NSDLĐ trước sẽ chấm dứt và NSDLĐ kế tiếp có trách nhiệm tính trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm theo quy định của Bộ luật Lao động đối với thời gian NLĐ làm việc thực tế cho mình và trợ cấp thôi việc đối với thời gian NLĐ làm việc thực tế tại doanh nghiệp trước khi chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản.
Nói cách khác, trách nhiệm trả trợ cấp thôi việc cho (khoảng) thời gian NLĐ làm việc thực tế cho NSDLĐ trước sẽ được NSDLĐ sau khi chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản kế thừa và thực hiện.
Khi NSDLĐ chi trả trợ cấp thôi việc cho NLĐ thì tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp thôi việc là tiền lương bình quân theo HĐLĐ của 06 tháng liền kế trước khi NLĐ thôi việc hoặc mất việc làm, trong đó bao gồm các khoản sau:
- Mức lương tính theo thời gian của công việc hoặc chức danh theo thang lương, bảng lương do NSDLĐ xây dựng theo quy định của pháp luật lao động mà NSDLĐ và NLĐ đã thỏa thuận. Đối với NLĐ hưởng lương theo sản phẩm hoặc lương khoán thì sử dụng mức lương tính theo thời gian để xác định đơn giá sản phẩm hoặc lương khoán.
- Các khoản phụ cấp lương để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương thỏa thuận trong HĐLĐ chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ mà NLĐ và NSDLĐ đã thỏa thuận.
- Các khoản bổ sung mà xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong HĐLĐ và trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương mà NLĐ và NSDLĐ đã thỏa thuận.
Câu hỏi 9: NSDLĐ tổ chức cho NLĐ đi du lịch thì có được trừ phép năm?
Công ty tôi dự định tổ chức đi du lịch cho CB-CNV. Xin hỏi, những ngày nhân viên đi du lịch đó được trừ vào ngày phép năm của nhân viên hay không, hay là được coi như ngày làm việc bình thường?

Theo quy định tại Điều 74 Bộ Luật Lao động thì ”Người lao động có 12 tháng làm việc tại một doanh nghiệp hoặc với một người sử dụng lao động thì được nghỉ hàng năm, hưởng nguyên lương theo quy định sau đây:
a) 12 ngày làm việc, đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường;
b) 14 ngày làm việc, đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc ở những nơi có điều kiện sinh sống khắc nghiệt và đối với người dưới 18 tuổi;
c) 16 ngày làm việc, đối với người làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ở những nơi có điều kiện sinh sống khắc nghiệt”.
Việc Công ty (hay người sử dụng lao động) tổ chức cho CB-CNV đi du lịch đó là quyền lợi của người lao động mà Bộ Luật Lao động không quy định. Việc đi du lịch hay không là quyền của CB-CNV, nếu đi mà trừ vào những ngày nghỉ phép hay không là quyền của Công ty (hay người sử dụng lao động).
Câu hỏi 10: Hợp đồng thực tập có trả lương được xem là loại hợp đồng gì?
Hợp đồng thực tập có trả lương mà theo đó một bên của hợp đồng là sinh viên sắp ra trường có nhu cầu thực tập tại tổ chức của NSDLĐ được xem là loại hợp đồng gì?

Trên cơ sở xem xét các quy định của Bộ luật Lao động, hiện chưa có quy định nào điều chỉnh đối với việc nhận thực tập như trên.
Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 12.6 Luật Giáo dục đại học và Điều 97 Luật Giáo dục, doanh nghiệp được tiếp nhận thực tập sinh đang học tại các trường đại học và nghĩa vụ của doanh nghiệp là tạo điều kiện cho thực tập sinh được thực tập, nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.
Nói cách khác, doanh nghiệp sẽ giúp đỡ thực tập sinh thực hành các kiến thức đã được học tại trường mà không phải là đào tạo nghề để họ làm việc cho doanh nghiệp sau khi kết thúc thực tập.
Do vậy, nếu NSDLĐ nhận thực tập sinh theo hình thức trên thì việc nhận thực tập sẽ được điều chỉnh bởi Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục chứ không phải là Bộ luật Lao động. Theo đó, NSDLĐ có thể nhận thực tập sinh theo thời hạn mà NSDLĐ và thực tập sinh thỏa thuận với nhau.
Về các chế độ và quyền lợi cho thực tập sinh trong thời gian thực tập, Luật Giáo dục không có quy định nào ràng buộc về nghĩa vụ của doanh nghiệp sẽ chi trả các lợi ích cho thực tập sinh trong khoảng thời gian này. Do vậy, NSDLĐ có thể xem xét trả một mức hỗ trợ hợp lý nào đó ví dụ như tiền ăn trưa, chi phí gởi xe, tiền xăng... cho thực tập sinh phù hợp với năng lực.
Trong thực tế, để cho rõ ràng, NSDLĐ và thực tập sinh có thể ký kết một thỏa thuận thực tập quy định rõ quyền và trách nhiệm của các bên trong thời gian thực tập. Trong đó, NSDLĐ sẽ thỏa thuận về các nội dung như: thời gian thực tập, công việc thực tập, các khoản trợ cấp (trợ cấp ăn, ở, đi lại, độc hại). Ngoài ra, NSDLĐ có thể mua bảo hiểm tai nạn cho thực tập sinh trên cơ sở tự nguyện.
Phiên bản video